Rozwód cywilny, zwany również formalnie rozwiązaniem małżeństwa przez rozwód, jest procesem prawnym, który pozwala na ustanie węzła małżeńskiego. W Polsce, zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, rozwód jest możliwy tylko wtedy, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że ustały więzi duchowe, fizyczne i gospodarcze między małżonkami, a ich ponowne nawiązanie jest niemożliwe. Proces ten może być skomplikowany i stresujący, dlatego ważne jest, aby zrozumieć jego poszczególne etapy, wymagane dokumenty oraz możliwe scenariusze. Zrozumienie zasad panujących w polskim prawie rodzinnym jest kluczowe dla sprawnego przejścia przez tę trudną procedurę. Od momentu złożenia pozwu, przez postępowanie dowodowe, aż po wydanie prawomocnego orzeczenia, każdy krok wymaga uwagi i znajomości przepisów.
Decyzja o rozwodzie nigdy nie jest łatwa. Zazwyczaj jest ona poprzedzona długim okresem refleksji i prób ratowania związku. Kiedy jednak wszelkie próby zawiodą, a dalsze wspólne życie okaże się niemożliwe, rozwód staje się jedynym rozwiązaniem. W polskim systemie prawnym rozwód jest traktowany jako ostateczność, dlatego też proces ten wymaga spełnienia określonych przesłanek i przejścia przez formalne postępowanie sądowe. Celem tego artykułu jest przedstawienie kompleksowego przewodnika, który pomoże zrozumieć, jak wziąć rozwód cywilny w sposób uporządkowany i zgodny z prawem.
Przejście przez procedurę rozwodową wymaga nie tylko emocjonalnej gotowości, ale także wiedzy prawniczej. W artykule znajdą Państwo informacje dotyczące podstawowych wymogów formalnych, rodzajów postępowań rozwodowych, a także kwestii związanych z dziećmi i podziałem majątku. Starannie przygotowany pozew, komplet dokumentów i świadomość konsekwencji prawnych mogą znacząco ułatwić cały proces. Należy pamiętać, że każdy przypadek jest indywidualny, a powyższe informacje mają charakter ogólny, jednak stanowią solidną podstawę do dalszych działań.
Kiedy można ubiegać się o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód
Podstawową przesłanką do orzeczenia rozwodu przez polski sąd jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że ustały wszystkie trzy fundamentalne więzi łączące małżonków: więź duchowa (uczucia, wzajemne zrozumienie, wsparcie emocjonalne), więź fizyczna (intymność, wspólne pożycie) oraz więź gospodarcza (wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, wspólne finanse). Kluczowe jest, aby rozkład ten był zarówno „zupełny”, czyli dotyczył wszystkich tych sfer, jak i „trwały”, co oznacza, że nie ma rokowań na pojednanie i powrót do wspólnego życia. Sąd ocenia te przesłanki na podstawie całokształtu okoliczności danej sprawy, analizując dowody przedstawione przez strony.
Istnieją jednak pewne sytuacje, w których sąd nie może orzec rozwodu, nawet jeśli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Są to tzw. negatywne przesłanki rozwodowe, określone w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Po pierwsze, rozwód jest niedopuszczalny, gdyby miał przez to ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci. Sąd bada, czy rozwód nie wpłynie negatywnie na psychikę i rozwój dzieci, czy zapewniona zostanie im stabilna opieka i odpowiednie warunki życia. Po drugie, rozwód jest niedopuszczalny, gdyby z innych względów orzeczenie go było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Obejmuje to sytuacje, gdy jeden z małżonków jest niewidomy, gdy ma chorobę psychiczną lub gdyby rozwód był rażąco krzywdzący dla jednego z małżonków, na przykład w przypadku długoletniego małżeństwa, gdy jeden z partnerów jest schorowany i całkowicie zależny od drugiego, a rozkład pożycia nastąpił z jego winy.
Trzeba również pamiętać, że istnieją pewne sytuacje, w których sąd może odmówić orzeczenia rozwodu. Jedną z nich jest sytuacja, gdy o rozwód występuje małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek na to nie zgadza się, chyba że zgodne pożycie małżeńskie jest niemożliwe. Ponadto, sąd może odmówić rozwodu, jeśli na skutek orzeczenia rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci lub jeśli orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Te wyjątki mają na celu ochronę najsłabszych i zapobieganie nadużyciom systemu prawnego.
Jak wnieść pozew o rozwód do sądu okręgowego
Pozew powinien zawierać nie tylko dane stron (powoda i pozwanego), takie jak imiona, nazwiska, adresy zamieszkania, ale także oznaczenie sądu, do którego jest kierowany. Niezwykle istotne jest dokładne wskazanie żądania pozwu, czyli prośby o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. W pozwie należy również podać, czy małżonkowie zgadzają się na orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie, czy też wnoszą o orzeczenie rozwodu z winy jednego z małżonków. Jeśli pozew dotyczy rozwodu z orzeczeniem o winie, należy szczegółowo opisać okoliczności, które doprowadziły do rozpadu pożycia i wskazać, dlaczego uważa się, że winę ponosi drugi małżonek. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie, wystarczy oświadczenie o zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia.
Do pozwu należy dołączyć szereg dokumentów. Są to przede wszystkim: odpis aktu małżeństwa, odpisy aktu urodzenia wspólnych małoletnich dzieci (jeśli takie są), skrócony odpis aktu urodzenia powoda oraz pozwanego, a także wszelkie inne dokumenty, które mogą mieć znaczenie dla sprawy, np. dokumenty potwierdzające posiadanie wspólnego majątku, dokumenty medyczne (jeśli choroba jest istotna dla sprawy) czy dowody potwierdzające zaniedbywanie obowiązków małżeńskich. Pozew należy złożyć w tylu egzemplarzach, ilu jest uczestników postępowania (sąd, powód, pozwany) oraz po jednym dodatkowym egzemplarzu dla każdego z dzieci, jeśli sprawa dotyczy ich opieki. Do pozwu należy również uiścić odpowiednią opłatę sądową, której wysokość jest uzależniona od treści żądania. W przypadku spraw rozwodowych, opłata stała wynosi 400 zł, chyba że wnosimy o alimenty, wtedy opłata jest inna.
Jak przebiega postępowanie rozwodowe w sądzie rodzinnym
Po złożeniu pozwu o rozwód, sąd okręgowy doręcza jego odpis pozwanemu, który ma możliwość złożenia odpowiedzi na pozew. W odpowiedzi może on przyznać okoliczności podane przez powoda, zaprzeczyć im, przedstawić własną wersję wydarzeń, a także wnieść o orzeczenie rozwodu z winy powoda lub o oddalenie powództwa. Kolejnym etapem jest wyznaczenie przez sąd terminu pierwszej rozprawy. Na rozprawę strony są wzywane wraz z wezwaniem do złożenia ewentualnych dalszych pism procesowych i przedstawienia dowodów.
Na rozprawie sąd przesłuchuje strony, czyli powoda i pozwanego, a także ewentualnych świadków, których obecność została zarządzone lub którzy zostali powołani przez strony. W zależności od tego, czy strony żądają orzeczenia o winie, czy też doszły do porozumienia co do rozwodu bez orzekania o winie, postępowanie może przybrać różny obrót. Jeśli strony zgodnie wnoszą o rozwód bez orzekania o winie i przedstawią zgodne oświadczenie w przedmiocie ich sytuacji, sąd może wydać wyrok rozwodowy już na pierwszej rozprawie. W takim przypadku nie ma potrzeby przeprowadzania obszernego postępowania dowodowego.
Jeśli natomiast strony nie doszły do porozumienia, wnoszą o orzeczenie o winie jednego z małżonków lub sąd uzna, że istnieją inne kwestie wymagające dalszego wyjaśnienia (np. dotyczące opieki nad dziećmi, alimentów czy podziału majątku), postępowanie dowodowe będzie kontynuowane na kolejnych rozprawach. Sąd będzie analizował przedstawione dowody, przesłuchiwał świadków i strony, a następnie, po zebraniu materiału dowodowego, wyda wyrok. Wyrok rozwodowy staje się prawomocny po upływie terminu do wniesienia apelacji, który wynosi dwa tygodnie od daty jego ogłoszenia lub doręczenia. Dopiero od tego momentu małżeństwo jest formalnie rozwiązane.
Jakie są rodzaje postępowań rozwodowych w Polsce
W polskim systemie prawnym wyróżniamy dwa główne rodzaje postępowań rozwodowych, które różnią się przede wszystkim stopniem zgodności między małżonkami oraz zakresem rozstrzygnięć podejmowanych przez sąd. Pierwszym i zazwyczaj szybszym rodzajem postępowania jest rozwód za porozumieniem stron, czyli rozwód bez orzekania o winie. Taka sytuacja ma miejsce, gdy oboje małżonkowie zgadzają się na rozwiązanie małżeństwa przez rozwód i nie chcą, aby sąd ustalał winę za rozpad pożycia. Dodatkowo, w przypadku posiadania wspólnych małoletnich dzieci, strony muszą przedstawić sądowi zgodne porozumienie dotyczące sposobu sprawowania nad nimi opieki, ustalenia kontaktów z rodzicami oraz wysokości alimentów.
Drugi rodzaj postępowania to rozwód z orzekaniem o winie. Taka sytuacja występuje, gdy przynajmniej jedna ze stron wnosi o ustalenie winy drugiego małżonka za rozpad pożycia. Wówczas sąd zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia, który z małżonków ponosi wyłączną winę, winę obopólną, czy też rozkład nastąpił bez winy żadnej ze stron. Postępowanie to jest zazwyczaj dłuższe i bardziej skomplikowane, wymaga przedstawienia dowodów potwierdzających zaniedbania, zdrady, przemoc lub inne zachowania, które doprowadziły do rozpadu pożycia. Orzeczenie o winie ma również wpływ na kwestię alimentów na byłego małżonka.
Trzecią, rzadziej spotykaną opcją jest rozwód bez orzekania o winie, gdy strony nie są w stanie dojść do porozumienia w kwestii opieki nad dziećmi lub alimentów, ale jednocześnie nie chcą, aby sąd ustalał winę. W takim przypadku sąd orzeka o rozwodzie, ale nie wypowiada się na temat winy, a kwestie sporne dotyczące dzieci i alimentów rozstrzygane są w odrębnym postępowaniu. Warto również wspomnieć o możliwości ubiegania się o separację, która jest instytucją prawną zbliżoną do rozwodu, ale nie skutkuje ustaniem węzła małżeńskiego. Separacja może być orzeczona przez sąd na wniosek jednego z małżonków, jeśli nastąpił zupełny rozkład pożycia.
Jak uregulować kwestię opieki nad dziećmi po rozwodzie
Kwestia opieki nad wspólnymi małoletnimi dziećmi jest jednym z najistotniejszych elementów postępowania rozwodowego. Sąd, orzekając rozwód, jest zobowiązany do rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad dziećmi, sposobie jej wykonywania przez obojga rodziców, a także o kontaktach rodzica z dzieckiem. Celem sądu jest przede wszystkim dobro dziecka, dlatego każde orzeczenie w tym zakresie ma na uwadze jego bezpieczeństwo, zdrowie, rozwój emocjonalny i fizyczny.
W przypadku rozwodu za porozumieniem stron, małżonkowie mogą przedstawić sądowi własne porozumienie dotyczące opieki nad dziećmi. Takie porozumienie powinno określać, który z rodziców będzie sprawował władzę rodzicielską nad dziećmi, w jaki sposób będą ustalane kontakty z drugim rodzicem, a także jaką wysokość będą miały alimenty na dziecko. Sąd zatwierdza takie porozumienie, jeśli uzna, że jest ono zgodne z dobrem dziecka. Jeśli porozumienie nie zostanie przedstawione lub sąd uzna, że nie jest ono wystarczające, sąd sam rozstrzygnie te kwestie.
Jeśli strony nie doszły do porozumienia lub sąd uznał je za niewystarczające, sąd sam zdecyduje o sposobie sprawowania władzy rodzicielskiej. Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej, ale w sytuacji, gdy jeden z rodziców znacząco zaniedbuje swoje obowiązki, sąd może ograniczyć mu władzę rodzicielską, a nawet ją pozbawić. Sąd ustali również precyzyjnie terminy i sposób sprawowania kontaktów z dzieckiem przez rodzica, który nie będzie sprawował nad nim bezpośredniej opieki. Warto pamiętać, że każde orzeczenie dotyczące dzieci może zostać zmienione przez sąd w przypadku zmiany okoliczności uzasadniających zmianę.
Jak ustalić wysokość alimentów dla dzieci i byłego małżonka
Kwestia alimentów jest integralną częścią postępowania rozwodowego, zwłaszcza gdy małżeństwo posiada wspólne małoletnie dzieci. Obowiązek alimentacyjny polega na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Obowiązek ten spoczywa na rodzicach wobec swoich dzieci, a także na byłych małżonkach wobec siebie nawzajem w określonych sytuacjach.
W przypadku alimentów na dzieci, sąd bierze pod uwagę dwa podstawowe czynniki: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego (czyli dziecka) oraz zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (czyli rodzica). Usprawiedliwione potrzeby dziecka obejmują nie tylko zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takich jak wyżywienie, ubranie czy mieszkanie, ale także koszty związane z edukacją, leczeniem, zajęciami pozalekcyjnymi, a także potrzeby rozwojowe. Z kolei możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica obejmują jego dochody z pracy, ale także potencjalne możliwości zarobkowania, jeśli na przykład jest bezrobotny, ale posiada kwalifikacje i zdolność do pracy. Sąd analizuje również zarobki i możliwości drugiego rodzica, aby ustalić sprawiedliwy podział obciążenia.
Obowiązek alimentacyjny między byłymi małżonkami jest bardziej ograniczony. Małżonek rozwiedziony może żądać od drugiego małżonka świadczeń alimentacyjnych, jeśli znajduje się w niedostatku i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb. Sąd może orzec alimenty na rzecz małżonka niewinnego rozkładu pożycia, jeśli rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. W przypadku rozwodu z orzeczeniem o winie jednego z małżonków, sąd może orzec alimenty na rzecz małżonka niewinnego, nawet jeśli nie znajduje się on w niedostatku, ale tylko w sytuacji, gdy rozwód z jego winy nastąpił z wyłącznej winy drugiego małżonka. W każdym przypadku, wysokość alimentów ustalana jest indywidualnie przez sąd, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy.
Jakie dokumenty są potrzebne do złożenia pozwu rozwodowego
Aby prawidłowo złożyć pozew o rozwód, konieczne jest zgromadzenie odpowiedniego zestawu dokumentów, które będą stanowić podstawę do rozpoznania sprawy przez sąd. Brak któregokolwiek z wymaganych dokumentów może skutkować wezwaniem do ich uzupełnienia, co może wydłużyć postępowanie, a w skrajnych przypadkach nawet skutkować zwrotem pozwu. Dlatego warto zadbać o kompletność jeszcze przed złożeniem pisma w sądzie.
Podstawowym dokumentem jest oczywiście sam pozew rozwodowy, który musi być sporządzony zgodnie z wymogami formalnymi. Do pozwu należy dołączyć:
- Odpis aktu małżeństwa – jest to dokument potwierdzający fakt zawarcia związku małżeńskiego. Powinien być on aktualny, zazwyczaj wydany nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem pozwu.
- Odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci – jeśli strony posiadają wspólne dzieci, konieczne jest przedstawienie ich aktów urodzenia. Dokumenty te są niezbędne do rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach.
- Skrócony odpis aktu urodzenia powoda i pozwanego – choć nie zawsze wymagany, może być pomocny w ustaleniu tożsamości stron.
- Dowód uiszczenia opłaty sądowej – pozew o rozwód podlega opłacie stałej w wysokości 400 zł. Dowód jej uiszczenia (np. potwierdzenie przelewu) musi być dołączony do pozwu.
- Wszelkie inne dokumenty istotne dla sprawy – mogą to być na przykład dokumenty potwierdzające wspólny majątek, dokumenty dotyczące sytuacji finansowej stron, zaświadczenia lekarskie, jeśli choroba jest istotna dla sprawy, czy też dowody świadczące o zaniedbywaniu obowiązków małżeńskich.
Ważne jest, aby wszystkie dokumenty były złożone w odpowiedniej liczbie egzemplarzy. Zazwyczaj jest to jeden egzemplarz dla sądu, po jednym egzemplarzu dla każdej ze stron postępowania (powoda i pozwanego) oraz po jednym egzemplarzu dla każdego z dzieci, jeśli sprawa dotyczy ich opieki. Należy również pamiętać o podpisaniu pozwu oraz wszystkich załączników.
Jak wygląda kwestia podziału majątku po orzeczeniu rozwodu
Podział majątku wspólnego małżonków jest odrębnym postępowaniem, które może być prowadzone równolegle z postępowaniem rozwodowym lub po jego zakończeniu. Małżonkowie mogą sami zawrzeć umowę o podział majątku, która musi zostać sporządzona w formie aktu notarialnego, jeśli dotyczy nieruchomości. Jeśli jednak nie dojdą do porozumienia, konieczne jest złożenie wniosku o podział majątku do sądu.
Sądowy podział majątku polega na ustaleniu składu i wartości majątku wspólnego, a następnie na jego podziale między małżonków. Majątek wspólny obejmuje przedmioty nabyte przez oboje małżonków lub przez jednego z nich w trakcie trwania małżeństwa, z majątku wspólnego. Do majątku wspólnego nie wchodzą przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę lub przedmioty osobistego użytku jednego z małżonków. Sąd dokonuje podziału majątku w taki sposób, aby był on jak najbardziej sprawiedliwy i uwzględniał interesy obu stron. Może to oznaczać przyznanie poszczególnych przedmiotów jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego, albo sprzedaż majątku i podział uzyskanej kwoty.
Przy ustalaniu sposobu podziału majątku sąd bierze pod uwagę wiele czynników, takich jak: stopień przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego, ich sytuację materialną i życiową po rozwodzie, a także interesy dzieci. Warto zaznaczyć, że sądowy podział majątku może być dość długotrwałym i kosztownym procesem. Dlatego też, jeśli to możliwe, zaleca się zawarcie ugody między małżonkami. Należy również pamiętać o możliwości złożenia wniosku o alimenty na rzecz byłego małżonka, jeśli rozwód znacząco pogorszył jego sytuację materialną.
Jakie są koszty związane z procesem rozwodowym
Proces rozwodowy, choć nie zawsze jest długi, wiąże się z pewnymi kosztami, które należy ponieść. Wysokość tych kosztów zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj postępowania, liczba rozpraw, konieczność skorzystania z pomocy prawnika oraz ewentualne dodatkowe koszty związane z podziałem majątku czy ustalaniem alimentów.
Podstawowym kosztem jest opłata sądowa od pozwu o rozwód, która wynosi 400 zł. Jeśli w pozwie wnosimy również o alimenty, opłata jest inna, zależna od wartości przedmiotu sporu. W przypadku podziału majątku, opłata sądowa wynosi 1000 zł, jeśli strony doszły do porozumienia co do sposobu podziału, lub 2000 zł, jeśli podział jest sporny. Do tych opłat należy doliczyć koszty związane z ewentualnym sporządzeniem aktu notarialnego, jeśli dotyczy on podziału nieruchomości.
Bardzo często w sprawach rozwodowych strony decydują się na skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, czyli adwokata lub radcy prawnego. Koszty takiej pomocy są bardzo zróżnicowane i zależą od doświadczenia prawnika, jego renomy oraz stopnia skomplikowania sprawy. Mogą one wynosić od kilkuset złotych do nawet kilku tysięcy złotych. Należy również pamiętać o potencjalnych kosztach związanych z opiniami biegłych sądowych (np. psychologa, rzeczoznawcy majątkowego), jeśli sąd uzna ich powołanie za konieczne. Warto również wspomnieć o OCP przewoźnika, które może mieć zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania dochodzi do szkód komunikacyjnych, jednak zazwyczaj nie jest bezpośrednio związane z kosztami rozwodu.
Czy można wziąć rozwód bez orzekania o winie małżonka
Tak, jak najbardziej można wziąć rozwód bez orzekania o winie małżonka. Jest to jedna z najczęściej wybieranych opcji przez pary decydujące się na zakończenie małżeństwa. Rozwód bez orzekania o winie jest zazwyczaj szybszy, mniej stresujący i mniej kosztowny niż postępowanie, w którym sąd ustala winę jednego z małżonków. Kluczowe jest, aby oboje małżonkowie zgodzili się na taki przebieg postępowania.
Aby uzyskać rozwód bez orzekania o winie, obie strony muszą zgodnie oświadczyć przed sądem, że nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego i że obie strony tego rozwodu pragną. W takiej sytuacji sąd nie będzie prowadził postępowania dowodowego w celu ustalenia winy i wyda wyrok rozwodowy już na pierwszej rozprawie, pod warunkiem, że strony przedstawią zgodne porozumienie dotyczące kwestii opieki nad dziećmi i alimentów.
Jeśli strony nie są w stanie dojść do porozumienia w kwestii opieki nad dziećmi lub alimentów, ale nadal chcą rozwodu bez orzekania o winie, sąd orzeknie rozwód, ale nie będzie się wypowiadał na temat winy. Kwestie sporne dotyczące dzieci i alimentów zostaną rozstrzygnięte w osobnym postępowaniu. Rozwód bez orzekania o winie jest często preferowany, ponieważ pozwala uniknąć wzajemnych oskarżeń i potencjalnych konfliktów, które mogą negatywnie wpłynąć na dalsze relacje, zwłaszcza w kontekście wspólnych dzieci.
Jakie są konsekwencje prawne orzeczenia rozwodu
Orzeczenie rozwodu przez sąd oznacza formalne ustanie węzła małżeńskiego. Z dniem uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, małżeństwo przestaje istnieć, a byli małżonkowie odzyskują pełną zdolność do zawarcia nowego związku małżeńskiego. Jednakże, rozwód niesie ze sobą szereg konsekwencji prawnych, które dotyczą zarówno sfery osobistej, jak i majątkowej.
Po rozwodzie ustaje wspólność majątkowa małżeńska. Jeśli nie została ona wcześniej zniesiona umownie, sąd może orzec o podziale majątku wspólnego. Ustaje również obowiązek wzajemnej pomocy i wierności, który wynikał z małżeństwa. W przypadku, gdy sąd orzekł rozwód z winy jednego z małżonków, małżonek niewinny może żądać od małżonka winnego świadczeń alimentacyjnych, jeżeli wskutek rozwodu jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu. Obowiązek alimentacyjny na rzecz byłego małżonka jest jednak ograniczony czasowo i może być uchylony, gdy małżonek uprawniony do alimentów ponownie zawrze związek małżeński.
Orzeczenie rozwodu ma również wpływ na prawa i obowiązki związane z dziećmi. Sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi i alimentach. Nazwisko noszone przez małżonków może ulec zmianie. Małżonek, który po zawarciu małżeństwa zmienił nazwisko, może powrócić do swojego poprzedniego nazwiska, składając odpowiednie oświadczenie przed urzędnikiem stanu cywilnego. Warto również pamiętać, że rozwód nie wpływa na prawa dziecka do dziedziczenia po rodzicach ani na obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci. Wszystkie te kwestie są rozstrzygane indywidualnie w zależności od okoliczności sprawy.
